Z kolejny inne organizmy drapieżne wykorzystują części ciała do zabijania i chwytania ofiar, na przykład kameleony i żaby obezwładniają ofiarę uderzeniem języka, zęby i pazury wykorzystywane są przez kotowate i psowate, szpony i dzioby wykorzystywane są przez ptaki drapieżne, a parzydełkowce wykorzystują do tego celu Pojawiają się również ciekawe ptaki drapieżne oraz śpiewające. Poniższa lista prezentuje najbardziej interesujące gatunki: Poniższa lista prezentuje najbardziej interesujące gatunki: szereg gatunków kaczek na przelotach: rożeńce , świstuny, płaskonosy, krzyżówki, głowienki, czernice, gągoły, cyranki, cyraneczki, krakwy, Kolorowanki od Ptak na ladnekolorowanki.pl U nas znajdziesz najfajniejsze kolorowanki od Ptak. Ptaki drapieżne. Dzięcioł duży. Struś czerwonoskóry. Sokół Ptaki brodzące 88 gatunek. Strona główna. Zwierzęta drapieżne przez zasadzcke (374) Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Attribution potrafi analizować ryciny i na ich podstawie wyciągać wnioski. c) Postawy . Uczeń: jest zaangażowany w wykonywanie poleceń, rozumie potrzebę ochrony ptaków drapieżnych, jest wrażliwy na piękno przyrody i zniszczenia jakie w tym świecie powoduje człowiek, rozumie jak cenny jest Polski krajobraz, którego elementem są ptaki Ptaki odróżniamy od gadów dzięki: - pokryciu ciała piórami, - stałocieplności, - dwunożnej postawie, - zdolności latania, - brakiem zębów w szczękach, - podziale serca na dwie komory i dwa przedsionki, - lepszemu rozwojowi mózgu i narządów zmysłu. Dziś biliony osobników z ponad 9 tysięcy gatunków zamieszkuje Ziemie. . Blisko Białegostoku znaleziono chorego ptaka, ale nie udało się go uratować. Badania wykazały, że przyczyną śmierci było otrucie. Orzeł bielik prawdopodobnie komuś podpadł i zapłacił za to życiem. Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków pokazało na Facebooku zdjęcie martwego orła. Gdy znaleziono go we wsi Borsukówka na Podlasiu, jeszcze żył. Nie mógł jednak odlecieć i dziwnie się zachowywał. Miał zająć się nim weterynarz w Białymstoku, ale ptak nie przeżył transportu. Okazało się, że była to dorosła samica orła na szczuryZostała przeprowadzona sekcja zwłok, a organy ptaka trafiły do badań toksykologicznych w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w Puławach. Potwierdzono, że bielika zabiła trutka na podejrzewa, że ptak spożył truciznę razem z padliną. Ustalono, że przed śmiercią zjadł mięso ptaki drapieżne w PolsceSprawa trafi na policję, by ustalić i ukarać sprawców. Jak na razie PTOP podejrzewa, że bielika otruli pracownicy stawów rybnych. Zdarzało im się już zabijać w ten sposób ptaki takie jak czaple i kormorany. Dla nich są to „szkodniki”, które kradną podaje, że rok temu na Podkarpaciu kilka bielików również zostało otrutych. Zabito je karbofuranem, który stosuje się w środkach owadobójczych. Sprawcy nie schwytani. TATARZY NA PODLASIU Zbiórka uczestników i wyjazd z Warszawy ok. godz. 6 rano. Przejazd do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej na Podlasiu. Udział w wydarzeniu- tatarskich dniach kultury. Przysmaki takie jak: czebureki, pilaw czy pierekaczewnik stały się jedną z wizytówek społeczności tatarskiej na Podlasiu, tym co przyciąga na organizowane przez nią imprezy spore grono smakoszy. To gratka także dla miłośników koni. Festiwalowi Kultury Tatarskiej towarzyszą Międzynarodowe Zawody Łucznictwa Konnego, można zobaczyć pokazy jazdy konnej i kaskaderskiej Szwadronu Kawalerii im. 10 Pułku Ułanów Litewskich, pokaz wyszkolenia kawaleryjskiego w wykonaniu Szwadronu Kawalerii Wojska Polskiego, Pułku Reprezentacyjnego Dowództwa Garnizonu Warszawa. To właśnie na wzór tatarskiej chorągwi powstały polskie formacje, a nazwa ułani pochodzi od nazwiska tatarskiego dowódcy. W trakcie festiwalu można nauczyć się strzelać z łuku i posługiwać szablą, są pokazy kaligrafii arabskiej i zwiedzanie tatarskiej jurty. Można też oglądać ptaki drapieżne i sowy z Ośrodka Edukacji Ekologicznej Sokolarnia. TERMIN: czerwiec 2022CENA: 155 zł/osobaCena zawiera:- transport autokarem, - opłaty drogowe, parking, - bilety wstępów do Muzeum, - poczęstunek niespodzianka,- opieka licencjonowanego pilota,- ubezpieczenie WIENER NNW Basic 6 000 zł, - podatek VAT, TFG, TFPCena nie zawiera: - wszystkiego co nie ujęte w programie, - dobrowolnego ubezpieczenia od kosztów rezygnacji w wysokości 3,75% ceny imprezy- wyżywieniaUwagi: - program zostanie podany na około miesiąc przed wydarzeniem- kolejność zwiedzania może ulec zmianie w związku z panującą pandemią COVID- 19,- na dzień tworzenia oferty wszystkie obiekty są udostępnione do zwiedzania,- zwiedzanie odbywa się z zachowaniem zasad sanitarno- epidemiologicznych wywołanych covid- 19- zajmowanie miejsc w autokarze wg kolejność dokonania pełnej wpłaty- możliwość zmiany programu na życzenie grupy. PTOP przekazał, że z informacji uzyskanych od mieszkańców okolic Drohiczyna i Korczewa wynika, że ktoś truje zwierzęta co najmniej od 2017 r. Od tego czasu zginąć mogły setki osobników. Tak szeroka i dobrze zorganizowana akcja eksterminacji zwierząt nie może być przypadkowa - skomentowało Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Organizacja przekazała 21 próbek do analizy do Państwowego Instytutu Weterynaryjny w Puławach. Wszystkie zawierały karbofuran, czyli jeden z najbardziej toksycznych pestycydów, który był stosowany w preparatach owadobójczych. Został wycofany z użycia, ale ciągle bez większego problemu można go kupić za naszą wschodnią granicą - podaje PTOP. Trucizna miała być podawana zwierzętom ze słoniną lub boczkiem. W ten sposób zatruły się dwa psy jednej z mieszkanek Drohiczyna, która znalazła kostki słoniny na polu. Boczek z karbofuranem znaleziono natomiast w przewodzie pokarmowym otrutego bociana. Działanie tego środka jest tak szerokie i niebezpieczne, że padlinożercy pożywający się na otrutych ciałach zwierząt, padają zaraz po ich spożyciu. Widzieliśmy martwe kruki leżące wokół otrutego lisa, którego właśnie konsumowały - opisuje organizacja. PTOP przekazało, że planuje złożyć w tej sprawie zawiadomienie do prokuratury. Dodało również, że będzie dążyć do tego, aby gminy Korczew i Drohiczyn ostrzegały turystów przed niebezpieczeństwem otrucia ich także: Migracje zwierząt. Katastrofalne skutki zmian klimatuMasz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez jakość naszego artykułu:Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze teren wielbicieli PiSu! W czym im te ptaki przeszkadzają? Rozumiem żeby truli tylko kaczki, bo to konkurencja, ale inne ptaki?Nabożni chrześcijanie ,w kościele co niedziela ,komunia i imię pana boga na ustach ,a po wyściu z kościoła zachowanie gorsze niż oprawców z okresu drugiej wojny światowej. taki jest obraz polskich chrześcian ,zawiści ciemnoty i głupoty. A ksiadz, przyjaciel Szyszki, tego od wyrebu Puszczy Bialowieskiej i listu corki leśnika, to odpowiadal za postrzelenie rysia a potem jego dobijanie w bagażniku? Prawdopodobnie tym terenem zainteresował się jakiś deweloper albo ktoś kto chce kupić tanio ten teren sprawę należy nagłośnić a nawet powiadomić prezydenta niech się ruszą,odpowiednie służby Niektórzy nie powinni być nazywani ludźmi. Przerażające okrutna zagłada zwierząt dzikożyjących i gospodarskich trwa od 3 lat i nikt z tym nie robi. Polacy są okrutni... jest to pracochłonne, puste pola i wioski i noce i wydaje się jeszcze nieważne. Ta osoba jest zagrożeniem bez względu na to co robi. Nieważne co robi, coś lubię oceniać zbyt pochopnie, ale po tym co widziałem że strony fanatyków PiS-u, jak mojej sąsiadce własny syn groził by zmusić ją do głosowania na PiS, czy też inny mieszkaniec został pobity bo powiedział publicznie, że nie głosuje na PiS, to nawet bym się nie zdziwił, gdyby truciciel zwierząt też był jednym z nich. To są czasy gdzie partia polityczna jest synonimem agresji oraz nienawiści. Coraz to częściej powiają jest psychopaci trujący zwierzęta... To chore jakimi szkodnikami są ci ludzie! Niech wiedzą, że są mniej warci od tego czym tak gardzą! Mam nadzieję, że niebawem zostaną złapani. Tyle lat to trwa niewinne ptaki i zwierzeta gina i nikt z tym nic nie robi Dlaczego Policja nic nie robi i sluzby w pigułce. 3 lata i dopiero teraz alarm :-/To tam jest ten lepszy psia żywemu nie przepuści SŁOWNIK GWARY PODLASKIEJ A a nu jego (jeho) – do diabła z nim abalasa – gruba żerdka od płotu akuratnie – zrobione dokładnie tak jak trzeba apiać – znowu apałonik – łyżka wazowa abalasa – gruba żerdka od płotu – używana jako wspornik do baćko – ojciec baciuszka – ksiądz prawosławny badziewie, badziew – coś bez wartości bajstruk – nieślubne dziecko baleja – balia bambaryła – grubas, głupek, ciężki umysł bambetle – łachy bambosze – ranne pantofle uszyte z resztek tkanin banaluki – głupoty, gadasz banaluki – mówisz głupoty bandzie – wystarczy banerka – puszka, konserwa barabanić – łomotać, stukać, dobijać się barabolec – wino owocowe – ale też ciasto z zakalcem barachło – coś bezwartościowego batarejka – latarka bełtać – mieszać berbelucha – tanie wino baryk – bar, knajpa besztać – wymawiać komuś bez – przez, przejdź bez ulice – przejdź przez ulice biedy sobie naputać – ściągnąć na siebie kłopoty bladź – pani lekkich obyczajów blekot – szalej – roślina – blekotu się najadła błancza – guz błotka – płotka bołoto – pole bor – wiertło borgować – kredytować, zborgować, wziąść na borg – skredytować, wziąć na kredyt bormaszyna – wiertarka bożyć się – przysięgać, a zabóż się – przysięgnij bradziaga – ktoś nieprzyzwoity brechać – kłamać, szczekać; niektórzy jednak używają tego zwrotu jako – śmiać się browar – piwo bryle – okulary brynzel – idiota, glupek, ty brynzlu – ty idioto, baranie buby, bubki – kuleczki, jagódki, itp. buc – głupek bulwa – ziemniak bułka chleba – „poproszę bułke chleba” – poproszę bochenek chleba burchel – pęcherz buza – napój ze sfermentowanej kaszy jaglanej C certolić się – wzajemnie sobie ustępować ciapki – kapcie cierlica, międlnica – narzędzie do międlenia lnu cipier – teraz chabor – rodzaj łapówki lub prezentu chaman – cham chaziaj – gospodarz pełną gębą chazior – pewny siebię, butny certolić się – wzajemnie ustępować chiebra – gromada, banda chwiluńka – moment, chwileczkę chwost – ogon chyższy – szybszy, kto chyższy? – kto szybszy? cierlica, międlnica – narzędzie do międlenia lnu ciurma – więzienie chlapcążki – obcęgi, kombinerki chłodnik – rodzaj zupy podawanej na zimno chodzić do magazynu – chodzić do sklepu chodzić w arende – kraść owoce z sadu chomtolić – psuć, coś zacząć i zostawic nie gotowe chwacit – starczy, dosyć („ci” czytać jako „c-i” nie „ć”) chwiluńka – moment, chwileczkę cupać – skubać, trącać przynętę cymes – nadzwyczajna potrawa, także nazwa jednej z potraw żydowskiego jadłospisu cypek – mycka czałpicsa – czepiać się kogoś, dręczyć kogoś czemergies – samogon, ruska wódka czepił sie jak rzep psiego ogona – ktoś się kogoś bardzo „uczepił”, przeszkadza czuczeło – dziwadło, straszydło czugunny – garnek odlewany, żeliwny garnek czuwać – slychać czy ja jemu w garki patrze sie? – nie interesuję się jego sprawami czychunka – kolej, tor kolejowy czyżyk – mały chłopczyk D daje dzisiaj mróz – zimno dziś dali popalić – dokuczyli darem, na darem, daremno, nadaremno – bez efektu, bezproduktywnie dziengi – pieniądze dętka – bąbka choinkowa dla – daj dla cioci – daj cioci, boli dla mnie głowa – boli mnie głowa dochodzić tołku – racjonalizować, porządkować argumenty durak – dziwny, niespotykany durniacha – naiwniak, łatwowierny durnowaty – głupkowaty druszlak, durślak – cedzak drzewnianny – drewniany dwiuch – dwóch dynia – zamiast melon i melon zamiast dynia dynksić – bać się działgać – pies działga – pies ujada dziamgać – marudzić, pleść bzdury, gadać androny dziażka – pasek dzieżka – dzbanek dźwi – drzwi F fajerka – jedno z kółek żeliwnych zakrywające otwór w płycie kuchennej fanga – ślad po uderzeniu faradyny – spodnie farfocel – strzęp fest zrobione – dobrze zrobione flafcążki – obcęgi, kombinerki fleja – brudas, brudaska ficzka – krotka bluzka, kurtka fifraczek – żakiet (najlepiej fioletowy, bo to kolor Podlasianek) fizyczny piec – piec opalany węglem, drewnem fufajka – waciak furt – znowu, jeszcze raz, ponownie G gała – nieudacznik , gapa, ciapa garki – garnki gąsewka – skórzany łącznik bijaka z trzymakiem w cepach giry, syry – nogi glaca – łysina gołodupiec – biedaczyna graba – ręka grać w kaczanego – wielkanocna zabawa polegająca na toczeniu jajek po pochyłości gumno – łąka góruje – ból nie do wytrzymania gra w „dwa tereny” – gra „w dwa ognie” gra w „piegi” – ułańska zabawa H hajtać się – brać ślub hadztwo – ohyda, obrzydliwa istota, nieprzyjemne uczucie handryczyć się – sprzeczać się, złościć, pokrzykiwać hapać – brać hapun – ten co zabiera nie swoje, (hapać – brać) np. po niegrzeczne dzieci przychodzi hapun hebel – kochanek hetudy – tędy hetyj – ten hledzieć – patrzeć hołoble – dyszle boczne w wozie konnym hulać – pić alkohol hulanka – popijawa I ich – trzeba ich podnieść – trzeba je podnieść (np. jabłka) ichni – ich ichny – ich idę/jadę na miasto – idę/jadę do miasta idę do jego – idę do niego idz ty w żopu – odczep się, odwal się idziem – idziemy iść pieszkom – iść na nogach, pieszo iść z buta – iść pieszo J jadaczka – gęba jajka w śniadku – jajka na miękko ledwo ścięte jełop – głupiec jobów nasadzić – nawymyślać, skląć jucha – krew juszka – wywietrznik piecowy K kaban – wieprz, świnia kabanina – wieprzowina kabona, kabonka – pieniądze kaczan – głąb, rdzeń kapusty kanka – konewka kartacze – Pyzy z mięsem knypeć – niedorostek, smarkacz karakan – karaluch, albo ktoś niski karman – portfel kasza hreczana – kasza gryczana kawalerczak – niedorostek, smarkacz każdą razą bądź – w każdym przypadku każden, któren – każdy, który kicha – wstyd, lub coś kiepskiego, jaka kicha – jaki wstyd, to jest kiszkawe – to jest kiepskie kiego – czego, po co, kiego licha tam jedziesz?! – po co tam (do cholery) jedziesz?! kiendy? – którędy? kiendziuk – flaki kiepeła – głowa kinol – nos kipiatok – wrzątek kisle mleko – mleko zsiadłe kitrać – chować klatencja – klatka schodowa klekotun – bocian kleić durnia – udawać, ukrywać coś klikać- wołać kocik – mały kotek kokrzysko, kukrzysko – stare siedlisko kołdoby – wyboje kołduny – pyzy, kartacze kondon – kondom kopańka – dłubanka, naczynie wykonane z jednego kawałka drewna koperkaczka – puszka z podziurawionymi bokami, mocowana na drucie, wypełniona czymś palnym i rozpalona. Służyła dla zabawy do kręcenia otwartym ogniem wokół głowy. kordła – kołdra korp – gołębnik koza – piecyk żeliwny kozytkać – łaskotać kozytki – łaskotki kozyrek – daszek od czapki kruczek – pogrzebacz krupa – kasza któren – który kucia, kutia – potrawa bożonarodzeniowa składająca się z ryżu z makiem i bakaliami kumać – rozumieć, nie kumaty – człowiek mający trudności w zrozumieniu czegoś kupalim – kąpaliśmy kupywać – kupować kurzyć – palić papierosy L latoś – tego roku leci jakby jemu soli na ogon nasypał – biegnie prędko, spieszy się letko – lekko lewszun – leworęczny, mańkut limo – siniec liszni – zbędny Ł ładyszka – dzbanek łajza – powsinoga łepetyna, łbicho – głowa łoj – oj, łoj boże – oj boże łoncki dziadzio – staromodny, nieaktualny człowiek łoni – ubiegłego roku łypa – warga M machorka – lichy tytoń magazyn – sklep masłobojka – maselnica, przyrząd do ubijania masła maść nabolenie – środek na chorobę mata – macie mamona, mamonka – pieniądze manera – pusta puszka ( banerka ) maszyna – kuchnia gazowa mączka – cukier melon – zamiast dynia i dynia – zamiast melon menel – pijak meszty – kapcie mieć kołtun – fryzura w nieładzie, siano na głowie mleko uciekło – mleko wykipiało mielim – mielimy, mielta – mielcie mlon – nielubiany mężczyzna modzele, mozole – odciski mogiłki – cmentarz mordownia – kiepska knajpa możno – można musi – pewnie, prawdopodobnie, częste jest powiedzenie: musi tak… murzyk – mężczyzna mutra – nakrętka myszorec – pomocnik woźnicy towarowej konnej platformy, ładowacz myszygene – zwariowany, stuknięty N na zaś – na później, na zapas nadajeli – dali popalić nahula – natrętny, upierdliwy namolny – natrętny, upierdliwy napchać kałdun – napełnić brzuch nastojka – nalewka nawarzyć – ugotować nazukoś – ukosem (przechodzić przez jezdnię nazukoś) nie duż głowy – nie zawracaj mi głowy nie zdzierżyłem – nie wytrzymałem nie zniese – nie zniosę nie zawracaj gitary – daj mi spokój, nie nudź niehadliwy – nie brzydzący się nos – pijak nyje mnię – mdli mnię O obied – obiad obiedać – jeść obiad obrzyn – broń zazwyczaj kłusownicza, karabin z obciętą lufą obuwaj się – nakładaj buty ocipiał? – zwariowałeś? odczmuchać sie – otrząsnąć się odkazać – odmówić odkluczyć – otworzy odracha – niechluja odziać się – ubrać się, opatulić odwietki – odwiedziny nowonarodzonego dziecka oładki, ołatki – placki ziemniaczane ot – ot jaki ty głupi – (oj) jaki ty głupi otawa – drugi pokos trawy P pacan – smarkacz, pędrak padaka – coś bardzo śmiesznego, ale padaka – ale śmieszne pajucina – pajęczyna pała – głowa pampuchy – pączki dla ubogich paniał? – zrozumiał(eś)? papcie – obuwie domowe patrzaj – patrz parszuk – świnia paszcza – buzia, usta patałach – ktoś niezadbany, poniżenie peniak – tchórz pepegi – tenisówki perelina – peleryna pet, kip – niedopałek, papieros pieczka – legowisko na piecu do spania pietuch – kogut pinda – narząd płciowy kobiety, również używane jako obelga piterka – portfelik piston – smarkacz plita – płyta kuchenna placforma – platforma np. konna do przewożenia dużych ładunków plajster – plaster plaskaty – płaski, spłaszczony płastynki – blaszki z owalnym otworem przybijane do obcasa, służące do mocowania łyżew płaszczadka – drewniany podest do tańca po pociemku – po ciemku, siedzę po pociemku – siedzę po ciemku po poslednim – jeszcze jednym, kolejnym, to jak, po poslednim? – to jak, zapalimy jeszcze? pocelować – trafić pociopać – posiekać pochlopka – cieńka zupa pochłodnieje – ochłodzi się podpierdalanka – rodzaj biednej zupki z ziemniaków podprowadził pod durnego chate – zrobił ze mnie głupca podwórek – chodź na podwórek – chodź na dwór poka – (czyt. paka) cześć pokinunć – zgubić poklikać – zawołać pomalej – pomału popelina – wstyd, jaka popelina – jaki wstyd potoknąć – wypłukać, także znaczyło polać wodę np. drugiej osobie na dłonie przy myciu się porwał – podarł, uszkodził, rozerwał poślim – poszliśmy pośpieszaj – szybciej poszed w kibini macier – wypchaj się, idź do diabła poszła ty w buraki – przekleństwo typu idź do diabła, won poszedł w bołoto – przekleństwo typu idź do diabła, won poszła w czortu – przekleństwo typu idź do diabła, won powiestka – wezwanie pójdziem – pójdziemy pójść w odwiedki – odwiedzić rodzinę, w której niedawno urodziło się dziecko; nie należy przychodzić z pustymi rękami półpierdun – wierzchnie okrycie długości ? prodziż – prodiż prukwa – obelżywie kobieta „rozlazła” prynuka – namawianie przebrać się – przeprowadzić się przedzierzgać się-przebierać się przylepka – kromka chleba przylimonić – walnąć, stuknąć przytrzódka – pomocnik kierownika stada krów ( naczelnego pastucha) psiuk – mały pies R raby – plamisty (stąd często łaciata krowa nazywana jest: Raba) ramka – ramka papierosów – paczka papierosów raszpla – kobieta bardzo lekkiego prowadzenia razdziawa – gapa, niezdara rećka – rzodkiewka rezać – ciąć, rżnąć, piłować rodyska – rzodkiewka rogatka – proca rozdziewaj się – zdejmij odzienie rozgawenia – osoba roztargniona rozkołupać – powiększyć otwór rozpuszczanie – rozpuścić dzieci – rozpieścić dzieci, rozpuszczony jak bisurmański bicz – rozpieszczone dziecko roztropa – osoba roztargniona roztworzyć – otworzyć np. okno, słoik, buzię roździawa jedna – krzykaczka, głośna osoba rubaszka – koszula męska rugać się – przeklinać rychtyk – akurat, właśnie, samo rychtyk – w samą porę, o czasie ryło – twarz rypać się – tłuc/bić się ryży – rudy S saczek – bluzka samogon – bimber, nielegalnie pędzony alkohol sałata, sałaciarz – taksówka, taksówkarz saławiej – słowik słychować – co słychować? – co słychać? sarafan – sukienka bez rękawów se – sobie – weź se kup – weź sobie kup siaszka – kosa sień – weranda siniak (akcent na „a”) – rodzaj grzyba, którego kapelusz sinieje po potarciu sinka – niebieski barwnik używany do krochmalenia siurek smarkacz, „mały interesik” u chłopczyka skakina – ty skakino jedna, ty bydlaku skibki – kanapki skołowacieć – stracić orientację, zgłupieć skowroda – patelnia skrobać marchewki – deptać komuś po piętach smark – niedorostek, smarkacz słychać – czuć, słychać spaleniznę – czuć spaleniznę sobaka – pies starszy – drużbant, świadek ślubu stojali – stały stojało – stało stolarzowaty – znający się na stolarce struchlałe – zmurszałe np „patyki struchlałe” stuk – karta stuk – w grze w karty, karta nie do wycofania suchna – owca sulan – leworęczny, mańkut, szmaja swarycsa – kłócić się swołocz – łobuz, drań szantrapa – osoba roztargniona szałaputa – człowiek bezmyślny szaszok – tchórz szlauch – rura gumowa szparko – szybciej, poganianie szpuk – gołąb pospolity, nierasowy szpurc – niedorostek, smarkacz sztanga – obciążnik zegara ściennego sztany – spodnie szajbus, szajbnięty – wariat sztafirować – stroić się szczun – smarkacz szkodowiery, szkodowieki – skąpca szmaja- leworęczny, mańkut szmuc – brud szpilorek – szydło szprechać – mówić szpurt – szybki bieg sztafirować – stroić się szuba – sałatka kartoflano-śledziowo-warzywna szurganiec – łobuziak szulaki – określenie na ptaki drapieżne polujące na gołębie szypszyna – nasienie, owoc dzikiej róży szwajsować – spawać szwendać się – spacerować bezmyślnie Ś ślozy – łzy (częste powiedzenie: i po co tak lejesz ślozy?) śniedać – jeść śniadanie śrubstag – imadło świeżynka – świeża pieczeń wykonana zaraz po uboju prosiaka T taborek – taboret tako – w ten sposób taksowka – nazwa każdego samochodu osobowego, nie koniecznie taxi taskać – nieść temu – dlatego ten – ten pomarańcz – ta pomarańcz, ten winogron – ta winogron terperda, torpeda – mały pociąg osobowy złożony z dwóch jednostek telepać się – trząść się, ale dziś telepejszen – ale dziś zimno toczka – głośnik zakładowego radia tok – bateria tołkować – tłumaczyć, bez tołku – bez sensu, bez pomyślunku, nietołkowny – nie dający sobie wytłumaczyć tutaj babcia koszyk nosiła – „gest kozakiewicza”, tu się zgina… trafić na chanajki – przed wojną dzielnica znana z pośledniejszych pań lekkiego prowadzenia turza (czyt. tur-za) – boli U uchażor – starający się o rękę panny uczycielka – nauczycielka ugotujem – ugotujemy ukatrupić, zakatrupić – zabić unaj, undzi – tam ulnik – babka ziemniaczana upioką – upieką upioke – upiekę W wajcha – dźwignia walonki – obuwie z filcu na mróz i śnieg wała – takiego wała – „gest kozakiewicza”, tu się zgina… watacha, wataszka – grupa, gromada wchodziny – parapetówka wcinać – jeść wentroba – wątroba wieczera – kolacja wieczerać – jeść kolację wiernusa – zawrócić się wiszczeć – piszczeć, krzyczeć wiuga – zawieja włanczać, wyłanczać – włączyć, wyłączyć wołoczebne – prezent od matki chrzestnej wredota – o osobie wrednej wrzaskun – awanturnik, pieniacz, także głośno krzyczące dziecko wsio -wszystko wycierucha – kobieta bez zasad wycug – dożywotnie, utrzymanie wyczmuchać – przewietrzyć wygrużać – wywalać, usuwać wykipiło – wykipiało wyskipło – wykipiało wyrko – łóżko wzion – zabrał Z za biezdurno – za nic, za darmo za frajer – za nic, za darmo za im – za nim zaciągnąć się – zagłodzić, brak apetytu zadawać – dać zaidrosny – zazdrosny zajedno – wszystko jedno, to samo zajzajer – kwas, coś bardzo kwaśnego zakluczyć – zamknąć zakolegować – zaprzyjaźnić zalatywać do kogoś – wejść do kogoś na chwilkę zamaniło – zachciało się zapalić – włączyć (np. światło, telewizor) zapluszczyć oczęta – zamknąć oczy zapojka – napój do zapijania alkoholu zasynać – zasypiać zaszpilić – zapiąć na guziki zawtrakać – jeść zbuk – zepsute jajko zdurniał, czy co? – czyżby człowiek ogłupiał, dziwnie się zachowuje zdym – zdejmij zgliwiały ser – psujący się twaróg zeksa – stać na zeksie – stać na czatach, okrzyk „zeksa” służy również jako ostrzeżenie alarmowe zezwać – wyzwać, nakrzyczeć na kogoś zieziulka – kukułka ziomal – rodak, kuzyn zjechać do domu – wrócić do domu zołza – o osobie wrednej zrobić rezultat – policzyć się z kimś, zrobić z kimś lub z czymś porządek zrobim – zrobimy Ż żeb – żeby żulik – mały chłopczyk żywina – trzoda żywiuszczyj – żywotny Mówią o nich „krawcy” albo „kieszeniarze”. Złodzieje kieszonkowi, to elita prze­stępcza Wołomina i okolic. Kursują najczęściej w pocią­gach na szlaku Warszawa Wi­leńska – Małkinia. Docent Kazimierz Godorowski, biegły psycholog sądowy, który współpracu­je z Rejonowym Urzędem Spraw Wewnętrznych w Wołominie po­nad 30 lat dodaje, że w pow­szechnej opinii ludzi, którzy za­wodowo stykają się z przestęp­czością, kryminalista czy lump z tych stron to psychopata lub alkoholik, a często jedno i dru­gie. Także w ocenie komisji wojskowych najwięcej kłopotu sprawiają poborowi z podwar­szawskich okolic. Por. Gabriela Czarnecka, któ­ra jest inspektorem do spraw nieletnich, powie mi, że z tych samych powodów pogotowia o­piekuńcze i domy dziecka nie­chętnie przyjmują jej podopiecz­nych. Już same na za wy: Woło­min, Marki, Ząbki, Zielonka wywołu ją złe skojarzenia. Rozmawiam z matką 13-letniej córki, która ratunek dla niej widzi w życzliwej pomocy pani inspektor. Ale dziewczyna już kilkakrotnie uciekała z pogoto­wia opiekuńczego, a niedawno pobiła wychowawczynię. Wagaruje, kradnie, włóczy się po me­linach. Ostatnio zaczęła wciągać w swoje sprawki młodszego bra­ta. Matka żyje z kolejnym konkubinem i na pewno nie jest to dom niczyich marzeń. Bieda, by­le iakość, brak perspektyw. Dlaczego i od kiedy datu je się zła sława Woło­mina i okolic? Conajmniej od początku tego stulecia osied­lano tutaj podejrzany i niewy­godny „element” z Warszawy. A dziś czterdziestotysięczne miasto jest przede wszystkim jedną: z „sypialni” stolicy, bo większość jego mieszkańców dojeżdża do pracy. Od lat napływali liczni złodzieje, różne niebieskie pta­ki. – Ludzi można tu z grubsza podzielić na trzy kategorie – mówi kpt Jerzy Kamiński, na­czelnik Wydziału Kryminalnego RUSW: – pniaki, a więc zasie­działych od kilku pokoleń, krza­ki, – to ci nieco już zakorze­nieni i ptaki – nowi przybysze. Tych ostatnich jest najwięcej. Zanika więc poczucie lokalnego patriotyzmu, nie ma szans na budowanie autentycznych sąsie­dzkich więzi. Anonimowość, roz­topienie się w społeczności, wre­szcie brak autorytetów sprzyja­ją złu. Nikt nie powie młodemu czy podstarzałemu chuliga­nowi – Jasiu, co ty robisz! Ja­sio i tak by nie posłuchał. Chce zaimponować w nowym miejscu kolesiom podobnym do niego: bezczelnością, siłą mięśni, cwa­niactwem. Przestępczość w całym kraju przybiera coraz groźniejsze roz­miary. Rośnie także w środowi­skach tradycyjnie z niej zna­nych. Chorąży Ryszard Sumiń­ski, kierownik referatu dzielnicowych w Wołominie; twierdzi, że w ciągu blisko 40 lat swojej pracy zawodowej w tym rejo­nie nie pamięta tak dużego na­silenia przestępczości. Szef RUSW mjr Stanisław Piwowarczyk przytacza dane: w 1988 r. wszczęto 1466 postępo­wań dochodzeniowych, a w ub. roku już 2062. I jeszcze dla po­równania: w styczniu i lutym – 266, a w tym samym okresie br. – 596. Są to głównie kradzieże z włamaniem do skle­pów (zdarzają się nawet do warzywnych czy rybnych), do kio­sków „Ruchu”, samochodów, na­pady rabunkowe, na mieszkania na przechodniów, zwłaszcza pod­pitych. Sporo jest wypadków drogowych spowodowanych w stanie nietrzeźwym, gwałtów stosunkowo mało, bo to jeszcze nie sezon. Co gorsza – towarzyszy tym przestępstwom z jednej strony bardziej brutalne i agresywne zachowanie- sprawców, a z dru­giej ich swoista nonszalancja, po­czucie bezkarności. Włamania zdarzają się już nie tylko w no­cy, a napastnik, który wyrywa kobiecie torebkę, unieszkodliwia ją potężnym ciosem i… oddala się niespiesznie. Lump, który uderzył w twarz sprzedawczynię, bo coś mu się nie spodobało, do­prowadzony na komendę – za­chowuje się arogancko. Sprawcą przestępstwa może być i 14-, i 20- i 40-iatek, nie­koniecznie ze światka zdecydo­wanie kryminalnego. Można po­wiedzieć, że „uaktywniają się” różne środowiska i różne grupy wieku, choć – rzecz jasna – prym wiodą „zawodowcy” i zde­klarowane lumpy. Niedawna amnestia, to tylko jedna i chyba nie najgłówniejsza przyczyna wzrostu przestępczości w ostat­nich miesiącach. Ani też fakt, że stopniowo przybywa bezrobotnych. W Markach np. jest co najmniej kilkanaście rodzin, w których nikt nie pracuje, ale niemal w co drugim, trzecim domu jest pijacko-złodziejska melina. W takich zresztą miej­scach rozgrywają się ponure tra­gedie – morderstwa w wyniku bójek, ciemnych porachunków. Ich sprawcami i ofiarami są najczęściej tzw. dynksiarze, czy­li pijący denaturat, nazywany też likierem na kościach albo esesmańskim. Ten margines de­generatów istniał zawsze i aku­rat trudno mówić, żeby się po­większał. Największym problemem są przestępstwa pospolite, których wykrywalność spadła w rejonie Wołomina do 25 proc. (jeszcze w ub. roku wynosiła prawie 80 proc.). Nie może być jednak ina­czej, skoro w ciągu ostatnich kilku miesięcy z RUSW ode­szło 20 doświadczonych funkcjo­nariuszy. Chorąży Krzysztof Kalisz i st. sierż. Zenon Panasik są dzielni­cowymi na obszarze, który po­winien być obsługiwany jeszcze przez dwóch. Specyfika takiej pracy, to przede wszystkim pre­wencja, a więc stałe kontrolo­wanie dzielnic, znajomość ludzi tam mieszkających, ich proble­mów. Tymczasem… siedzą za biurkiem, bo każdy z nich pro­wadzi na bieżąco 20-30 spraw dochodzeniowych (w normalnych czasach i warunkach miał ich 5-6), co wymaga żmudnego gro­madzenia dokumentów, spisywa­nia protokołów, zeznań itd. W całym rejonie powinno być 16 dzielnicowych, a jest zaled­wie 8. Zdarza się, że na nocne patrole funkcjonariusze wyrusza­ją już nawet społecznie, poza regulaminowymi godzinami pra­cy. Nawet ci z wysokimi szar­żami. Świat przestępczy wie, że milicjantów jest za mało, że trwa reorganizacja re­sortu i związany z tym zamęt. Wreszcie, że od paru miesięcy funkcjonariusze znajdują się pod ostrzałem środków masowego przekazu, często dla nich nie­przychylnych. To rozzuchwala. Wiedzą również, że od niedaw­na zatrzymanemu przysługuje prawo odwołania się w ciągu kilku godzin do sądu, który na podstawie materiału dowodowego musi potwierdzić zasadność zatrzymania. Dzieje się to w ra­mach tzw. sądowej kontroli za­trzymań. Gdy jeszcze dodać do tego nie­liczne i nie zawsze sprawne ra­diowozy, fatalną łączność telefo­niczną (np. do komendy w Ko­byłce czy posterunku w Mar­kach można się dodzwonić z RUSW tylko za pośrednictwem poczty) rysuje się skala trudno­ści w wykonywaniu zwykłych, rutynowych działań milicji. I tak bezradność rodzi bezkar­ność. Wyjeżdżam z Wołomina przed zmierzchem. Pod Megasamem niedaleko dworca kwitnie pół­legalny handel. Część sprzeda­wanych tu rzeczy pochodzi prawdopodobnie z kradzieży. Pod­pite typki z fioletowymi nosa­mi ubijają różne interesy. Gę­sto padają dosadne epitety. Dzielnicowi ślęczą jeszcze nad swoimi dochodzeniówkami. Magdalena Boratyńska “Zielony Sztandar” 25 marca 1990 1,355 odsłon, 1 odsłon dzisiaj

ptaki drapieżne na podlasiu